حافظ پژوهی - قسمت آخر...تراژدی در حافظ پژوهی

اما این بخش را بر اساس مطالعه و مداقّه در دیوان خاطر مجموع ( جامع نسخ چاپی دیوان حافظ از آغاز تا امروز ... انتشارات فاخر ) می نویسم. می دانید از قدیم بزرگ تر ها و بزرگان تر ها همیشه گفته اند - به زبانهای مختلف – که هر کس باید کاری انجام دهد که در حوزهء دانش و توانایی فکری و حتی جسمی او باشد . به عنوان مثال منی که شعر می نویسم و دانش نقد ادبی درست درمانی ندارم ، بر نظرات شعری ام هیچ وقت نام نقد نباید بگذارم ( که نمی گذارم ) یا نروم در شاهنامه دست ببرم که این تصحیح تازهء شاهنامه است ؛ البته ممکن است – اگر شاعر آشنایی در ذهن مردم باشم - کتاب مدتی فروش کند اما بالاخره که دستم رو می شود !؟

بله من همین طور که غزل به غزل در جامع نسخ چاپی دیوان پیش می رفتم و اختلاف نسخ را مقایسه می کردم دو نکته فهمیدم . نخست این که بهترین تصحیحی که از دیوان حافظ تا امروز در دست ماست ؛ نسخهء به سعی سایه است ، حاصل زحمت هوشنگ ابتهاج و مشورت دکتر شفیعی کدکنی . خاطر جمع باشید و اگر می خواهید دیوانی قابل اعتماد داشته باشید این دیوان قابل اعتماد است . اما در همین جریان فهمیدم بعضی ها ای کاش هر کاری می کردند ؛ دیوان حافظ تصحیح نمی کردند .... مثلا جناب « افشار » نامی که من زیاد نمی شناسمشان . واقعا دیوان چاپ شده توسط ایشان بسیار کم ارزش است . دیگری – که ارزش و منزلتشان به عنوان شاعرانکار ناپذیر است – جناب احمد آقای شاملو است . از جنایات ایشان در تصحیح دیوان حافظ این است که بسیاری ( نمی دانم شاید همه ی ) غزل های ملمّع دیوان را که از زبان عربی بهره برده اند را ثبت نکرده ! شاید خوب عربی نمی دانسته اند !! و دیگر این که هر جا در متن دیوان و ترتیب ابیات هیچ مشکل و اختلافی بین سایر نسخ نیست ، آقای شاملو کمر همّت بسته اند و موجب اختلاف شده اند و آگاهان ادبیات می دانند که تصحیح شاملو تصحیحی ذوقی است نه بر اساس متون کهن که بگوییم به استناد متون اختلاف پیش آمده . خوب ؛ باید منصف بود و پذیرفت اگر شاملو این کار را نمی کرد ، شاید بسیار کسان که داعیهء آوانگارد بودندارند ، از خواجه رو می گرداندند... اما یادمان هم نرود که ما می خواهیم شعر حافظ در دیوان حافظ ببینیم ؛ نه شعر شاملو.

اما امروز هم این فتنه ادامه دارد : یکی دیوان کامل حافظ ( که خدا می داند چه صیغه ای است!؟؟!) چاپ می کند و یکی شراب های شعر حافظ را – به علت مشکل شرعی - تبدیل به گلاب می کند ! مساله این است که کسب و کار و تحریف دیوان حافظ ظلم در حق مخاطبان است و از آن عظیم تر در حق خواجهء شیراز ...

 

/ 9 نظر / 35 بازدید
م

زود تمامش نكرديد؟ دوست داشتم درباره اختلاف شكل شعرها چيزي ببينم يا درباره درست خواندن بيت ها كه خودم با اين ها مشكل دارم. در هر صورت حتي اگر اين چيزها هم نباشد حرف هاي زيادتري مي ماند. درست نيست؟....

خلوت گزیده

فرمايش متين...البت فکر چند نکته را کردم.../اول اين که اين مطالب را پيش تر سر حوصله نوشته بودم و الان خيلی در موقعيت نگارش ادامه نيستم/ و ديگر و مهمتر اين که/بايد فکر حوصله خوانندگان را هم کرد ان شاءالله بعد از اين که چند مطلب متنوع گذاشتم چشم/ و آخر اين که اين مطلب عملا گزيده ای بود از يکی از مطالبی که در اين موضوع نوشم بقيه را خيلی مناسب نمی بينم در وبلاگ بگذارم....با احترام

ameneh

سلام.......مطلب بعديتون چيه؟؟؟؟؟؟؟

مرغ سحر

سلام..بله به نظر دوست اولی که فرمودند... من هم می گويم کمی اينجا رو کاربردی بفرماييد..يه جورايی شديد عين مادربزرگ های غر غرو..! بهتر بود مثلا چند نکته در باب شعر های حافظ و نحوهء برداشت معنايی از آنها می فر موديد.و... هر طور خود صلاح بدانيد!اين روزها من هم کمی غر غر ميکنم که از نتايج امتحانات است که بد جور زياد و در همند!

آبرنگ

درود//به کلمه جنايت فکر کنيد//من متاسفم که شما رو با اين شدت در مسند قضاوت می بينم .بهتر نيست چشمهاتون رو بشوريد؟! يک بار در مورد نيمه های پر با شما صحبت کرده بودم ... اين مطالبی هم که عرض می کنم بی هيچ جبهه گيري خاصه.فقط نمی دونم چرا ....بگذريم.برقرار باشيد و شاد و در پناه حق.

hamdel

البته سلام...من از شاملو و حافظ و طفل معصوم های ديگر دفاع نميکنم اما...پرده را برداريم...بگذاريم که احساس هوايی بخورد!در هر حال ممنون که به اندازه ی چشم ما آپ می کنيد...//برقرار باشيد و بيقرار//لطفا.

سعید از من با خودم

علی جان هم خودت می دانی هم آن ها که بايد بدانند. اين صيغه ها موقت است!‌می گذرد. آن چیزی که حافظ را تا الآن نگه داشته چیزی نیست که امثال این آدم ها بتوانند از بین ببرند. همين. به روزم.

مینا

www.zmms5790.persianblog.ir (updeted).be khatere baba amir be rooz shodeh

amir

سلام: علی جان از مطالب جابت ممنونم اگر زندگی نامه حافظ رو درای برام بفرست. متشکرم